• klavirski

Snježana Popović Vuleta i Željka Jovanić – klavirski duo

05. Mart 2018, Bošnjački Institut at 19:30

Pijanistkinje Snježana Popović Vuleta i Željka Jovanić započele su zajedničko muziciranje 2012. godine. Prvobitno su izvodile repertoar za dva klavira, koji su predstavile na koncertima u Bosni i Hercegovini i Srbiji. Dio repertoara su snimile za televiziju Republike Srpske. Zbog nedostatka koncertnih prostora sa dva klavira i otežanih uslova za vježbanje Snježana i Željka se odlučuju se za najintimniju formu kamernog muziciranja – četveroručno sviranje. Ova vrsta kamerne muzike je trenutni fokus njihovog istraživanja u kojem pronalaze najfinije nijasne usklađivanja dvadeset prstiju. Ozbiljan pristup umjetničkom djelu, intenzivno zajedničko vježbanje i na kraju dobra zabava predstavljaju glavne osobine ovog klavirskog dua. Program za ovaj koncert sadrži kompozicije iz klasičnog repertoara za sviranje na klaviru četveroručno, kao i kompozicije modernijeg i popularnijeg  sadržaja.

 

Četveroručno sviranje na klaviru je oblik kamernog muziciranja koji vodi porijeklo od engleskih verdžinelista,  kompozitora koji su  stvarali na starim instrumentima, pretečama današnjeg klavira u vrijeme vladavine dinastije Tudor. Kasnije, tokom bečke klasike najpoznatiji par koji je svirao četveroručno bili su Volfgang Amadeus Mocart i njegova sestra Nanerl. Danas, na svjetskoj sceni pijanizma članovi klavirskog dua u četiri ruke su Marta Argerič, Danijel Barenboim, Radu Lupu, Marija Peraja, Alfred Brendl, Evelin Krokret, Maria Žoao Pirez, Džulijen Liber i mnogi drugi… Četveroručno sviranje zauzima i veoma značajno mjesto u početnoj nastavi klavira omogućujući djeci da od samog početka uživaju u muzici. Za ovu vrstu kamerne muzike napisana je brojna literatura, i nema kompozitora koji nije ostavio bar jedno djelo komponovano u instruktivne svrhe ili za koncertni podijum. Četvrtoručno sviranje predstavlja najintimniju formu kamernog muziciranja, jer dva svirača dijele jedan instrument. Također ova vrsta kamernog muziciranja može predstavljati za pijanistu i tehnički izazov različit od solističkog sviranja.

 

Johanes Brams (1833–1897) je bio njemački kompozitor. Jedan je od predstavnika kasnog romantizma, bio je vrstan pijanista i plodan kompozitor.

Valceri op. 39 su skup od 16 kratkih valcera za klavir. Komponovani su 1865. godine, a objavljeni su dvije godine kasnije.

Napisani su za klavir (četiri ruke) ali su prerađeni i za klavir solo. U solo verziji promijenjeni su neki predznaci iz originala. Neki od valcera imaju svoju težu i lakšu verziju. Valceri su napisani dok je Brams živio u Beču, gdje je ova forma bila naročito u modi.

 

Franc Šubert (1797-1828) je bio austrijski kompozitor, koji se smatra poslednjim majstorom bečke klasične škole i jedan od najranijih pobornika muzičkog romantizma.

Fantazija u f-molu op. posth. 103 je najznačajnija Šubertova kompozicija za četveroručno sviranje. Komponovana je 1828. godine, u posljednjoj godini kompozitorovog života. Posvećena je Karolini Esterhazi, Šubertovoj učenici. Kompozicija je objavljena u martu 1829. godine, a originani rukopis je pohranjen u Austrijskoj nacionalnoj biblioteci.

Fantazija u f-molu je podijeljena u četiri dijela, koji se izvode jedan za drugim bez pauze. Uobičajeno trajanje kompozicije je dvadeset minuta. Prvi dio počinje lirskom melodijom u punktiranom ritmu mađarskog stila, za kojom slijedi druga melodija tmurnog i gotovo posmrtnog karaktera. Drugi dio počinje Largom inspirisanim Paganinijevim drugim violinskim koncertom. Treći dio je živahni Skerco. Finale predstavlja podsjećanje na prvi dio koji završava fugom. Posljednjih osam taktova Fantazije predstavlja najveličanstveniju kadencu u cjelokupnom Šubertovom stvaralaštvu.

 

Fransis Žan Marsel Pulank (1889–1963) je bio francuski pijanista i kompozitor. Pripadao je francuskoj grupi kompozitora poznatoj kao Šestorica.

Sonata za klavir četveroručno je rano Pulankovo djelo napisano 1918. godine i prati osnovnu skicu klasične sonate koja ima tri stava. U njoj se može osjetiti uticaj Satija i Stravinskog. Prvi stav počinje pulsiranjem motoričnog ritma sa bujnom melodijom. Druga tema je kontrastna, delikatna i nježna. Drugi stav „Rustik“ sadrži folklornu melodiju uz karakterističnu pratnju. Treći stav je veoma živahan ples, u kome se pojavljuju karakteristični motivi iz prvog stava.

 

Džorž Geršvin (1898-1937) je bio jedan on najznačajnijih i najpopularnijijih američkih kompozitora svih vremena. Primarno je komponovao za Brodvejsko muzičko pozorište, ali veoma su bitne i njegove orkestarske i klavirske kompozicije  u kojima je kombinovao tehniku i formu klasične muzike sa stilskim nijansama i tehnikom popularne muzike i džeza. Bend lider Pol Vajtmen je naručio Raspodiju u Plavom, koji je također eksperimentisao sa oblikom  klasični – džez koncert. Komponovana je za solo klavir i džez orkestar. Ideja za Rapsodiju u Plavom došla je Geršvinu iznenada na putovanju vozom za Boston. On je svom prvom biografu Isaku Goldbergu 1931. godine  rekao: ‘Bilo je to u vozu, sa čeličnim ritmom, taj zveket, tako čest da izaziva kompozitora – Periodično sam čuo muziku u samom srcu te buke… I onda iznenada sam čuo, čak i vidio na papiru – kompletnu konstrukciju Rapsodije, od početka do kraja.’ Kompozicija je premijerno izvedena kao Eksperiment u modernoj muzici, 12. februara 1924. godine u Dvorani Aeolian u Njujorku.  Izveli su je orkestar Pola Vajtmena  i Džorž Geršvin za klavirom. Kompozicija je doživjela veliki uspjeh.

 

PROGRAM

  1. Brams: 16 valcera op. 39.

 

  1. Šubert: Fantazija f –mol op. posth. 103. D. 940

 

  1. Pulank: Sonatina za klavir četveroručno

Prelude

Rustique

Final

 

  1. Geršvin: Rapsodija u plavom

 

 

Snježana Popović Vuleta rođena je 1976. godine u Zagrebu. Osnovno i srednje muzičko obrazovanje stekla je u muzičkoj školi ‘Vlado Milošević’ u Banjaluci, u klasi profesora Branke Kuzmanović.

Diplomirala je 2000. godine, a magistrirala 2010. godine na Fakultetu muzičke umetnosti, u Beogradu, u klasi profesora Dubravke Jovičić.

Učesnik je manifestacije Balkan Art u Italiji, 2002. godine, gdje je na koncertima u Rimu i Torinu predstavila kompozicije domaćih autora.

Kao solista nastupila u okviru internacionalnog muzičkog festivala ‘Nei suoni dei luoghi’ u Italiji 2010. godine, izvevši niz Debisijevih Prelida.

Kao solista sarađivala je i više puta sa orkestrom Akademije umjetnosti Univerziteta u Banjaluci.

Redovni je učesnik manifestacije Dani Vlade S. Miloševića – Banjaluka, a kao klavirski saradnik nastupila je na festivalu Ohridsko ljeto 2017. godine.

Nastupala je u više koncertnih prostora: Galerija Art Get, Galerija SANU, Galerija Zadužbine Ilije M. Kolarca – Beograd, Muzej Savremene umjetnosti, KC Banski Dvor, – Banjaluka, Kulturni Centar Gradiška, Koncertna dvorana Muzičke akademije u Sarajevu, Matica srpska Novi Sad.

Snimci djela Baha, Rahmanjnov, Lista, Albeniza, Mihajlovića emitovani su na Radio Beogradu i Radio Banjaluci.

Usavršavala se na majstorskim kursevima Konstantina Bogina, Nataše Veljković i Arbo Valdme, Vladimira Miloševića i Aleksandra Serdara.

Pedagoškim radom se bavi od 1995. u muzičkim školama ‘Jovan Bandur’- Pančevo, ‘Davorin Jenko’ – Beograd, ‘Opus’ – Banjaluka. Član je žirija na republičkim i međunarodnim pijanističkim takmičenjima.

Trenutno radi na Akademiji umjetnosti, u Banjaluci. Nastupa kao solista, član klavirskog dua i kao klavirski saradnik.

 

Željka Jovanić je rođena u Zagrebu 1983. godine. Obrazovanje je stekla na odsjeku za Klavir i Muzičku teoriju u Srednjoj muzičkoj školi ‘Mokranjac’ u Beogradu, u klasi profesora Željke Vorkapić. Bila je učenik generacije i najbolji diplomac na klavirskom odsjeku. Sa najvišom ocjenom završila je osnovne i postdiplomske studije klavira u klasi profesora Nevene Popović, na Akademiji umjetnosti u Banjaluci.

Tokom obrazovanja, učestvovala je na brojnim takmičenjima, koncertima, seminarima i ostalim kulturnim događanjima. Željka Jovanić je nastupala u Muzičkoj galeriji Zadužbine Ilije M. Kolarca, Galeriji Kulturnog centra ‘Beograd’, Atriumu Narodnog muzeja, Koncertnoj dvorani Ruskog Doma, Sala beogradske filharmonije, Koncertna sala ‘Mokranjac’, Svečana Sala Doma Vojske Srbije – Beograd, KC Banski dvor – Banjaluka, Kulturni centar Gradiška, Kulturni centar Prnjavor, Narodno pozorište u Prijedoru, Kulturni centar ‘Semberija’ u Bijeljini…

Kao solista nastupila je sa orkestrom Vojske ‘Stanislav Binički’ 2001. godine. Snimila je tri kompozicije za CD koji je realizovan 2004. godine u čast proslave  sedamdeset godina postojanja Muzičke škole ‘Vlado Milošević’. Željka Jovanić je bila član tria ‘Banski dvor’ pri gradu Banjaluka sa kojim je održala nekoliko koncerata u Republici Srpskoj. Svoje znanje je usavršavala na majstorskim kursevima Aleksandra Šandorova, Konstantina Bogina, Nataše Veljković i Arbo Valdme.

Trenutno je zaposlena na Akademiji umjetnosti u Banjaluci kao umjetnički saradnik na odsjeku za gudače i duvače